Spatborden - montage achter

De achterste spatborden worden aan de body bevestigd met rvs-bouten en zelfborgende moeren. Er moeten dus gaten geboord worden. De bouwhandleiding van meneer Burton 'spreekt' over het weghalen van een deelnaad. Die was bij mij niet zichtbaar, dus dat scheelt weer. Klaarblijkelijk wordt die tegenwoordig bij de polyesterboer al weg gepolijst. Vervolgens begint het uitmeten van het spatbord. Maar niet voordat er voldoende schilderstape op de body geplakt is om krassen bij het passen te voorkomen.

Voldoende schilderstape.

Volgens de handleiding begint het spatbord op 110 cm vanaf de hoek van de motorkap, via de vouw in de body naar achteren gemeten. Eigenlijk is het vinden van de juiste plaats heel eenvoudig, want de hoogte van het spatbord wordt bepaald door diezelfde vouw.

Hier zou het spatbord moeten beginnen...

Hier dus.

Ik heb maar even het achterwiel gemonteerd om zeker te zijn dat het spatbord ook daadwerkelijk op deze plek moet komen te zitten. De handleiding spreekt namelijk over een "richtmaat", en dan moet je op je hoede zijn. Om het wiel op en neer te kunnen bewegen heb ik de vering losgemaakt. Nu is het handig om met zijn tweeën te zijn. Eén persoon om het spatbord vast te houden en één persoon om het wiel op en neer te bewegen. Nu kun je testen of het wiel het spatbord raakt. Als ik klakkeloos het spatbord op 110 cm had gezet zou dat bij mij het geval zijn geweest. Ik moet het spatbord zeker drie cm naar achteren verplaatsen.

Niet precies op het maatstreepje...

Dit heeft o.a. te maken met de plaatsing van de body op het chassis. De body staat wat gedraaid (naar rechts) en hierdoor staat linksachter wat naar voren. Dientengevolge moet het spatbord t.o.v. de body wat naar achteren. Meteen maar even met een stift afgetekend op het schilderstape, zodat het wiel er weer af kan.

Een ander effect van de schuine stand van de body is dat de linker veerpoot achter tegen de body aan scharniert. Al eerder heb ik hier wat van de rand van de body af moeten schuren. En dat allemaal omdat anders aan de voorkant de body tegen de dynamo (of eigenlijk de dynamo tegen de body) aan komt.

Klein stukje van de achterste rand verwijderd.

Nu moeten de gaten afgetekend worden op de flens van het spatbord. In de handleiding (daar is ie weer) wordt acht gaten voorgesteld. Maar dat vind ik natuurlijk veel te weinig. Omdat de passing van het spatbord op de body niet helemaal 'strak' is (understatement) moet deze bij het monteren in een aantal stappen naar de body toe gemotiveerd worden. De moertjes moeten lichtjes aangedraaid worden en dan na een dag nog een keer, en nog een keer, totdat de kieren tussen spatbord en body - en reken maar dat die er zijn - verdwenen zijn.

Vooral bij de knik in de body is de pasvorm problematisch. Althans dat heb ik vaak gelezen in andere bouwverslagen. Dus ik wil nét onder en nét boven de knik een bout plaatsen. Zo wordt de kans het grootst dat de aansluiting mooi wordt. Dat gaat al vier gaten opleveren. Met acht gaten in totaal houden we dan nog maar vier gaten over voor de rest van de flens. En da's te weinig. Uiteindelijk heb ik elf gaten geboord.

Elf gaten.

Bij het boren van de gaten moet nog op twee zaken gelet worden:

1. Opletten dat er geen gaten geboord worden ter hoogte van de vloer van de body. Dan wordt het namelijk moeilijk om een moertje aan de binnenkant te plaatsen ;-).
2. De gaten zo boren dat de carrosserieringen aan de binnenzijde van de flens nog genoeg ruimte hebben om geplaatst te worden. Op sommige plekken betekent dit dat de gaten niet in het midden van de flens zitten. Misschien omdat ik vrij grote caroringen gebruik.

De kieren zijn niet in een keer weg te draaien zonder heel veel spanning op het polyester te zetten. Daarvoor zijn ze echt te groot:

Een kiertje hier...

...en een kiertje daar.

Nog even een paar foto's van de binnenkant van het spatbord. In eerste instantie zijn de spatborden met gewone moertjes vastgezet. Ze gaan nog wel een keer of twee los. Ik heb ook nog een paar M6x25 boutjes besteld omdat de voorgeschreven M6x20 toch wel een beetje kort zijn (waar het laminaat wat dik is).

Achterkant.

Voorkant. Zie de kruisjes bij de vloer van de body.

Uiteindelijk zijn de kieren behoorlijk weggetrokken. De passing ziet er eigenlijk best goed uit. Zo goed zelfs dat ik overweeg om geen kraalrubbers te plaatsen. Eerst maar eens kijken of de passing van de voorste spatborden ook zo goed gaat lukken. De keuze voor wel of geen kraalrubbers wordt nog even uitgesteld.

Passing is best goed.

Hé, er zit al een gat voor de brandstoftoevoer...

Passing aan de voorzijde minder goed zichtbaar.

Het gat voor de brandstoftoevoer zit op bovenstaande foto al in het spatbord. Iets voor een volgend bericht (spoiler).

Lakken, lakken en nog eens lakken.

Het vorige bericht eindigde met de mededeling dat ik wat zou gaan vertellen over de afwerking van de 'binnenkant' van de body-delen. Zeg maar, het onbehandelde polyester. Maar mijn geheugen liet me wat in de steek, want daar heb ik hier al eens wat over geschreven. Ik ben nog steeds zeer tevreden met de keuze voor grondlak (Avis multiprimer zwart) en aflak (Epifanes bootlak kleur 19). De grondlak pakt echt prima op het polyester en de bootlak laat een glimmend glad resultaat zien. Dieper zwart dan de gelcoat. Tussen de laklagen door wordt het geheel nog even opgeschuurd met een Scotch-Brite schuurspons.

Licht opschuren van de Epifanes-laklaag.

De op een na laatste laklaag.

De binnenkant van de spatborden en de onderkant van de body heb ik voorzien van vijf lagen lak. Nu ik het opschrijf klinkt dat als best veel. En toch heb ik pas net mijn eerste pot Epifanes leeg. De lagen zijn:

1. Behoorlijk verdunde grondlak. Trekt lekker in.
2. Licht verdunde grondlak.
3. Behoorlijk verdunde aflak.
4. Licht verdunde aflak.
5. Bijna onverdunde aflak..

Aan de binnenkant van de body ben ik gestopt na twee lagen aflak. Op sommige plekken is de glasvezel minder doordrenkt met polyester dan op andere plekken. Hier heb ik wat extra grondlak gesmeerd. Komend weekend komt de laatste laag op de voorspatborden. Het schilderen is dan gereed. Alweer een grote klus achter de rug. Hoewel het lijstje nog erg lang is, kan ik zo nu en dan een regeltje doorstrepen. Binnenkort Kerstvakantie. Dan wil ik wat elektronica-dingetjes doen.

Gaten onder de voorste spatborden

In het front moeten aan de zijkant twee grote gaten gemaakt worden voor de afvoer van warmte als de kachel niet gebruikt wordt om de 'binnenruimte' te verwarmen. In een Eend zitten deze gaten aan de binnenkant van het spatbord en steken hier papieren afvoerkokers doorheen. Voor de Burton past dit niet omdat de bovenrand van het spatbord op die plek zit. Het gat moet dus wat lager uitkomen. Hiervoor zijn speciale 'warmte afvoerrubbers' ontwikkeld. Volgens mij zijn die trouwens ook goed te gebruiken voor de Eend, maar dat terzijde.

Het gat komt ter hoogte van de uitgang van de kachelpot, maar dan iets lager. Hoeveel lager wordt pas duidelijk als het spatbord gemonteerd is. Hierover in een volgend bericht meer. Op wat schilderstape heb ik met een rode stift de onderrand van het spatbord afgetekend.

Het gat komt net onder de rand van het spatbord.

In de handleiding van Burton Car Company staat dat je het gat met een decoupeerzaag uit moet zagen. Dat zal best werken, maar ik kies er toch voor om het anders te doen... Mijn decoupeerzaag hakt namelijk altijd wat bruut in op het materiaal. Voor het fijne werk niet meer zo geschikt. Vast vanwege het feit dat ik hem met de verbouwing van ons huis met enige regelmaat heb mishandeld. Met gelijke munt terugbetaald zullen we maar zeggen.

Dus niet met de decoupeerzaag.

Het gat is achtereenvolgend afgewerkt met de powerfile, de dremel en een stukje schuurpapier. En dan ziet het er zo uit:

De afvoerrubber zou nu mooi moeten passen in het gat. Maar dat valt een beetje tegen. Het lijkt erop dat de 'speciaal voor de Burton ontwikkelde afvoerrubber' niet ontwikkeld is met de dikte van het laminaat in gedachte... Het zit eigenlijk voor geen meter. Het laminaat is te dik voor de rand in de afvoerrubber, waardoor die niet netjes aansluit. Past vast veel beter in het spatbord van een Eend aangezien dit van dun plaatstaal gemaakt is. Dus zoals wel vaker bij het bouwen van een kitcar: wat een gemakkelijke klus leek, gaat toch weer een hele zaterdag duren. Mocht je dit trouwens niet als een uitdaging ervaren, moet je vooral niet aan een kitcar beginnen ;-).

Wat bij mij vaak helpt om dit soort problemen te tackelen is een kopje thee zetten, een koekje erbij pakken en een beetje struinen door de rommel die ik in de loop der jaren heb verzameld. Meestal ontstaat dan wel een idee voor de oplossing. In een oud-ijzer-bak zag ik een plaatje rvs met twee grote gaten en warempel, precies de maat van de afvoerrubber. Hiervan maak ik twee flenzen waarmee ik de rubber aan de binnenzijde van het front ga bevestigen.

Na wat noeste arbeid met passer, geodriehoek en slijptol.

Zo moet het vast komen zitten.

De flens steekt net genoeg uit om een inbusboutje te gebruiken voor de bevestiging. Na aftekenen van de flens zijn gaatjes geboord in het laminaat. In het begin van de opbouw gaat dat boren nog met de nodige koudwatervrees. Op een gegeven moment draai je daar je hand niet meer voor om en snak je weer naar die bekende zoet-weeïge geur die vrijkomt bij het verspanen van polyester. Het wordt een routineklus...

Bevestigingsgaatjes geboord.

Even proef-bevestigen.

Zicht van de binnenkant.

De rubbers zitten vast en de zaterdag is weer om. Weer een klus(je) afgerond. De spatborden worden op dit moment voorzien van de laatste laklagen (aan de binnenkant). In een volgend bericht ga ik hier wat over vertellen.

Achterklep - Slot en slotvanger

Nu de achterklep op maat is zijn het slot en de slotvanger aan de beurt.

Het slot met de slotvanger.

Voor het slot is een-en-ander gemarkeerd op de klep zelf. Waar de handleiding ook al op hint: ga niet klakkeloos uit van de juistheid van markeringen. Prima om de plek van het slot te bepalen, maar niet de precieze omvang van het gat of de gaten voor de boutjes. Dus ook nu komt de rol schilderstape uit de kast en komt het weer aan op nauwkeurig meten en aftekenen.

De gaten komen echt niet op de plek van de markeringen.

Het is zaak om het gat niet te ruim te maken. De gaatjes voor de bevestigingsboutjes zitten namelijk best wel dicht bij het grote gat.

Het grote gat zit erin.

Het slot is niet zomaar in het gat te stoppen. De slothaak zit in de weg. Hiervoor heb ik een gleuf aan de bovenkant van het gat aangebracht. Nu schuift het slot wél in het gat.

Gleuf aan de bovenkant.

Het slot past.

Zicht op de onderkant mét slot...

...en zonder slot.

De twee gaatjes aan de bovenkant op de foto zitten best dicht bij de schuin oplopende verdikking van de klep. Als hier boutjes in gaan, zouden ze alleen op een klein randje op de klep rusten. Ik heb liever een vlakke passing voor het boutje. Dus de Dremel komt uit de kast.

Een vlakke passing voor de boutjes.

Het blanke laminaat van de gaten heb ik nog behandeld met grondverf en aflak, net als de gaten voor de scharnieren en de onderrand van de klep die op maat is geschuurd. Het risico van intrekkend vocht wordt hierdoor verkleind.

De klep was wat mat van kleur toen ik 'm ontving. Minder glanzend dan de overige onderdelen van de body. Ik dacht toen, dat is vast de loswas van toen de klep nog in de mal zat. Op andere plekken en vooral in de randjes is die loswas ook nog te zien. Poets je er vrij gemakkelijk weg. Dus ook nu dacht ik: "die klep polijst ik wel tot hoogglans als alle aanpassingen gedaan zijn". Nú dus. Dat viel echter tegen. Weliswaar kreeg de klep een glanzende bovenkant, er kwamen ook allemaal witte pixeltjes tevoorschijn. Al snel werd duidelijk dat het hier om zogenaamde "pinholes" ging. Een verschijnsel dat te maken heeft met een fout tijdens het mengen en/of aanbrengen van de gelcoat.

Pinholes,,,

...en nog eens pinholes.

De pinholes zijn goed zichtbaar, zeker nu het witte polijstmiddel er in is gaan zitten. Toch maar even contact opgenomen met Zutphen. Geen discussie nodig; er wordt per direct een nieuwe klep voor me gereserveerd. Fijn, maar ook wel weer een hoop extra werk. Ik heb natuurlijk wel al een keer kunnen oefenen...

De tweede klep is inmiddels aangepast aan de body en het slot zit op zijn plek. Dat ging de tweede keer wel wat gemakkelijker. Niet in de laatste plaats omdat de pasvorm van deze klep beter was dan de pasvorm van de eerste klep. Beter, maar nog steeds een hoop passen, meten en schuren. Hieronder het resultaat:

Op bovenstaande foto's is de slotvanger al geplaatst (die zat er al bij de eerste klep). Dat lijkt een kwestie van een paar gaatjes en wat boutjes aandraaien, maar ook hier kwam de Dremel en de slijptol weer uit de kast. De slotvanger is aan de onderkant te lang, dus wordt ingekort. De scherpe hoeken worden afgerond.

De aangepaste slotvanger.

Nu past de slotvanger bijna. Maar eerst moet in de rand van de body nog wat ruimte gemaakt worden ter hoogte van de onderste bevestiging van de slotvanger. De Dremel komt weer van pas.

Aan de onderkant is wat laminaat weggenomen.

Bevestiging aan de bovenzijde.

De slotvanger zat natuurlijk al gemonteerd op basis van de eerste achterklep. Altijd spannend om te zien of hij voor de nieuwe klep ook nog op de juiste plek zit. Tromgeroffel... jawel, hij zit precies goed. De klep sluit prima. Een grote klus - voor de tweede keer ;-) - klaar.

Achterklep - Passen en meten

De hele maand oktober heb ik geen bericht geschreven zag ik net. Is er dan niets gebeurd? Jawel, best wel veel. Alleen wel allemaal van die hap-snap-dingetjes waar nog niet echt een resultaat van te zien is. De achterklep bijvoorbeeld... Da's wel een speciaal verhaal. Ik heb daar aardig wat uren in gestopt om die pas te krijgen op de body. Andere Burton-bouwers weten wel wat ik bedoel ;-). Uiteindelijk heb ik zelfs de klep omgeruild voor een nieuwe; maar daarover in een volgend bericht meer.

De klep maak je pas op de body. Om dat te doen moet het gootje waarop deze komt te liggen op maat gemaakt worden. Zowel de hoogte als de dikte van de rand van het gootje moet her en der aangepast worden. Vooral in de hoeken is het laminaat vrij dik. Volgens de handleiding mag deze maar 4 mm zijn. Met een schuifmaat is de dikte te controleren en met een powerfile (zo'n klein handzaam bandschuurmachientje) is deze aan te passen. Dat gaat best aardig maar levert wel een berg stof op.

Uit de handleiding van Burton Car Company.

Hoek van het regengootje op dikte geschuurd.

Achterklep vol...stof.

Nadat de rand overal de juiste maat heeft is de binnenkant nog 'even' in de grond- en aflak gezet. Daarna kan het rubberen profiel op de rand gedrukt worden.

Mooi profiel. Zit goed strak...

Klein vouwtje in de benedenhoek.

Nu het rubberen profiel gemonteerd zit kan de klep hier losjes opgelegd worden. Dan valt al snel op dat er best wat aanpassingen nodig zijn om de klep pas te krijgen.

De rechter...

...en de linker onderhoek hebben aandacht nodig.

Bovenin raakt de rand van de klep de body bij het scharnieren.

En dan nog de scharnieren. In een vorig bericht zijn ze al aangepast zodat ze wat verder kunnen scharnieren. Nu moeten de gaten in de klep geboord worden. In de klep zijn hiervoor al enkele 'holletjes' geplaatst. Vertrouw hier niet al te veel op. Bij mij zaten ze niet precies op de juiste plaats.

De markeringen.

Niet precies in lijn.

Het komt best nauwkeurig, het uitmeten van de scharnieren. Dus daar kun je maar beter even de tijd voor nemen. Zitten ze scheef of zijn ze niet goed uitgelijnd, dan komt er spanning op te staan bij het openen en sluiten van de klep. Vier zaken zijn belangrijk:

1. De gaten in de klep moeten in lijn zitten met het gat in de body. Anders gaan de scharnieren stroef lopen en zit er continu spanning op.
2. De afstand tussen de bovenste en onderste gaten van het linker en rechter scharnier moeten precies gelijk zijn. En da's dan precies de afstand van de voorgeboorde gaten in de body. Alleen zo zal er bij een volledig geopende klep geen spanning op de scharnieren staan.
3. De afstand tussen de gaten in de klep en het gat in de body moet dusdanig zijn dat de bovenste spleet tussen klep en body correct is.
4. De positie van de scharnieren in de breedterichting moet correct zijn, zodanig dat de spleet rechts en links gelijk zijn.

Ga d'r maar even voor zitten. Lekker bakkie thee of koffie erbij. Koekje misschien... Je kunt het maar beter in één keer goed doen.

Uitlijnen van de klep in breedterichting.

Gaatjes geboord...

...en weer passen.

Nu de scharnieren vastzitten en de uitlijning van de klep goed is, kan een begin gemaakt worden met passing aan de onderkant. Best een spannende aangelegenheid.

Er moet nog best wat vanaf...

...en hier ook.

Na meerder iteraties van passen, meten en schuren is het resultaat zeker acceptabel. Honderd procent is het niet te krijgen. Hiervoor is alles nét niet precies symmetrisch. Snap ik ook wel, is met de hand gemaakt/gemodelleerd; geen computerwerk. In het volgende bericht komt het slot van de klep aan de beurt.